<!-- Quechua (Cusco/Collao). Revisión bienvenida. -->

# khipu

> `khipu` (runa-simi: watasqa wask'akuna yuyanapaq). Qillqakuna pacha tinkuywan.

Usqhay nota hap'iy. Qunqaytaqa modelopa ukhunpi: sapanka nota llasayuq, pachawan miran, sapa kuti rikuptin kallpachayuq. Sapa kuti rikuq nota qhipanqa; mana takyaqkuna chinkanqaku, ñawi hawamanta wikch'urunqakama.

## Churay

```sh
cargo run --release -p khipu-app
```

## Tinkuy

- **Linux / macOS / Windows** — Llimphi UI (Wayland/X11/Win32 `winit` patapi).
- Allpa-yana waqaychay `$XDG_DATA_HOME/khipu/`-pi.

## Crateskuna

| Crate | Ima ruwan |
|---|---|
| [`khipu-core`](khipu-core/README.md) | Nota modelo + waqaychay; mana UI. |
| [`khipu-gravity`](khipu-gravity/README.md) | Llasay/chinkay algoritmo, rikuq kallpachay. |
| [`khipu-app`](khipu-app/README.md) | Llimphi UI core patapi. |

## Yuyaykunaq

- **Manan "todo" sistemachu** — mana fechakuna, mana willaqkuna; pi-físikayuq qillqana kanmi.
- Chinkayqa rikukullan: sapanka nota llasayninta rikuchin; runa salvanaqa rikun.
- [agora](../../03_ukupacha/agora/README.md) ayllu-redwan tinkuy atin: nota willanakuyqa mana lokal llasayninmanta hark'aqasqa.
